Projekty

Sala koncertowa, Ostrava

Lokalizacja
Ostrava, Czechy
Konkurs
2018-2019
Inwestor
Miasto Ostrawa
Autor
Tomasz Konior
Zespół projektowy
Andrzej Witkowski, Dominik Koroś, Dariusz Gajewski, Paweł Przeniosło, Diana Niebrzydowska, Monika Lipińska, Patrycja Lyszczyk, Kacper Krok, Maciej Sewiołło, Agata Pietrzak, Magdalena Jagoda
Konstrukcja
Buro Happold
Akustyka
Nagata Acoustics, Manufaktura Technologiczna
Powierzchnia użytkowa
33 428 m2
Powierzchnia całkowita
45 462 m2
Powierzchnia terenu
46 495 m2
Powierzchnia zabudowy
5 772 m2
Kubatura
178 925 m3
Opis
Kluczowe aspekty w projekcie to:

PARK – sąsiedztwo i połączenie z budynkiem,
BRYŁA
– charakterystyczna forma, ale z szacunkiem do zastanego budynku,
FUNKCJONALNOŚĆ
– racjonalna i logiczna rozbudowa,
SALA KONCERTOWA
– unikalna akustyka i zapamiętywalna forma,

PARK – przenikanie przestrzeni
Front budynku koncentruje uwagę na głównym wejściu. Tutaj całe założenie łączy się z miastem. Wzdłuż ulicy szerokie przedpole z wygodnym podjazdem i projektowaną fontanną pretenduje do rangi placu. Pod nim zaplanowano wygodny parking. Jednak tym, co czyni to miejsce wyjątkowym jest przylegający od północy i zachodu rozległy park.
Wchodząc do wnętrza gmachu od strony miasta pod obszerny podcień, przechodzimy przez uwolniony, otwarty parter istniejącego budynku znajdując się we właściwym foyer. Przestrzeń ta staje się wielofunkcyjnym, zadaszonym i ogólnodostępnym placem z restauracją, szatniami, sklepami, pomieszczeniem do edukacji, kawiarnią, toaletami i komunikacją pionową. Podłoga nie jest płaska. Przybiera formę miękkiej fałdy powtarzając kształt podbrzusza sali koncertowej czyniąc to przejście jeszcze bardziej wyjątkowym i „krajobrazowym”. Granica między zewnętrzem i wnętrzem staje się nie oczywista. Dodane w parku elementy takie jak amfiteatr, labirynt, akweny wodne, nowe ścieżki, ławki i nasadzenia czynią go jeszcze bardziej atrakcyjnym i zachęcają do spędzania tam czasu.

BRYŁA – altana w krajobrazie
Szukając języka dla wpisania nowych brył w zastaną substancję unikaliśmy dominacji i konkurowania. Braliśmy raczej pod uwagę wzmocnienie dotychczasowego porządku i nadanie całości nowej hierarchii. W efekcie ingerencja nową architekturą ani nie neguje ani nie naśladuje zastanego kontekstu. Wchodzi z nim w dialog.
Patrząc od strony ulicy na powstałą kompozycję rozbudowa przybrała formę zapraszającej zapowiedzi. Gzyms nad parterem tworzy głęboki podcień, czym podkreśla nowe wejście do filharmonii. Horyzontalna linia staje się krawędzią tarasów, zadaszeniem wejść, gazonem na pnącza, podkreśleniem transparentnego cokołu mieszczącego foyer. Gzyms staje się wyrazistym gestem: funkcjonalnym i symbolicznym motywem mocno podkreślającym połączenie „nowego” ze „starym”. Ponad dachami istniejącego budynku na osi nowego wejścia wyłania się miedziane zwieńczenie - korpus sali koncertowej, będące zapowiedzią odmiennego niż frontowy charakteru założenia od strony parku. Tam gzyms również wyznacza skalę parteru z foyer jednak staje się też czymś więcej, bazą, na której stoi dominująca bryła sali koncertowej co jednoznacznie wskazuje rangę najważniejszego elementu w całym kompleksie.
Materiałem użytym na elewacjach jest blacha pokryta stopem miedzi i brązu. Swą fakturą i kolorystyką buduje skojarzenia z przemysłową architekturą Witkowic, atmosferą pieców i instalacji hutniczych. Nowa część dzięki ażurowym trejażom i siatkom, zastosowaniem dużych przeszkleń oraz wiszącym ogrodom staje się częścią zielonego krajobrazu, czymś w rodzaju oranżerii czy parkowej altany.

FUNKCJONALNOŚĆ – intuicyjność przestrzeni
Podział przestrzeni na strefy muzyków i publiczności a zarazem ich właściwe powiązanie zgodne ze specyfiką „muzycznego” budynku stało się kolejnym, kluczowym aspektem projektu. Całe założenie wraz z otoczeniem zostało zaprojektowane w taki sposób, aby drogi publiczności i artystów się nie krzyżowały, a jednocześnie, żeby zorganizowana przestrzeń sprzyjała spotkaniom w miejscach takich jak foyer, restauracja, górny taras a przede wszystkim sala koncertowa, gdzie koncert stanowi kulminacyjne wydarzenie.
Dwie dodane przestrzenie: ogólnodostępne foyer i główna sala koncertowa tworzą konieczne dopełnienie ingerując w istniejącą strukturę. Przebudowa centralnej części założenia pomiędzy skrzydłami istniejącego budynku pozwoliło zintegrować i uporządkować wewnętrzne podziały z zachowaniem właściwej hierarchii i nadać poszczególnym częściom gmachu nowych znaczeń. W efekcie otrzymaliśmy intuicyjną i wygodną przestrzeń.
Publiczność
Na poziomie terenu melomani korzystają z wygodnych wejść zarówno od strony miasta jak i parku. Ogólnodostępne foyer, zapewnia wszystkie podstawowe i uzupełniające funkcje. Paradnymi schodami oraz wygodnymi windami można dostać się na wszystkie poziomy foyer i sali koncertowej. Najwyższy poziom umożliwia wydzielenie przestrzeni bankietowej, która wraz z umieszczonym wyżej tarasem stanowi dogodną przestrzeń dla eventów. Wszystkie poziomy budynku są dostępne dla osób niepełnosprawnych.
Muzycy
Wejście dla artystów i administracji znajduje się na poziomie terenu w skrzydle zachodnim. Świat muzyków zorganizowano na dwóch kolejnych kondygnacjach wzdłuż osi poprzecznej. Życie orkiestry koncentruje się wokół estrady. Dlatego poziom +2 zorganizowany jest na styku z trzema najważniejszymi przestrzeniami dla muzyki. Umieszczenie ich na jednym poziomie zapewnia bezpośredni dostęp do sali prób orkiestry oraz obu estrad: sali koncertowej i sali kameralnej. Wspólne przebywanie muzyków przed i po koncercie umożliwia wygodny backstage uzupełniony przestronnym tarasem z zielenią. Duże windy i odpowiednio szerokie korytarze i klatki schodowe pozwalają na swobodne przemieszczanie się artystów i transport dużych instrumentów do wszystkich części budynku.

SALA KONCERTOWA – wspólne przeżywanie muzyki
Wielka Sala Koncertowa
stanowi najważniejsze i najbardziej charakterystyczne wnętrze całego założenia. Dlatego oprócz wszelkich atutów funkcjonalnych nadano jej rzeźbiarską, rozpoznawalną formę. Wnętrze wokół estrady kształtuje zawieszona nad widownią akustyczna struktura. Swoją formą przypomina otwierające się do lotu skrzydła.  Całość przekrywa drewniany plafon akustyczny. Na osi, za estradą umieszczony został prospekt organowy. Dla koncepcji przyjęto rozwiązanie typu „compact shoe box”. Taki wariant pozwala na uzyskanie znakomitych efektów akustycznych jak również optymalną widoczność estrady z każdego miejsca na widowni. Wciąż nowatorskim, jednak już sprawdzonym rozwiązaniem są otwarte przestrzenie wewnątrz sali za balkonami oraz „kołnierze” tworzące wysokie balustrady za ostatnimi rzędami. Widownię dla 1230 melomanów rozmieszczono w sektorach wokół estrady: w amfiteatrze, na antresoli, która oplata estradę z trzech stron oraz płynnie wznoszącym się balkonie. Estrada umożliwia dowolne kształtowanie jej układu z dostosowaniem do specyfiki koncertu. Unikalny charakter wnętrza podkreśla dostęp światła dziennego uzyskany dzięki umieszczonemu nad organami świetlikowi dachowemu.
Sala Kameralna wykorzystuje potencjał istniejącego budynku. Z uwagi na wartościową architekturę historycznego wnętrza zdecydowano się na wyposażenie sali w wolno stojące elementy tworzące właściwą funkcjonalność z widownią, estradą i koniecznymi ustrojami akustycznymi. Widownię na 420 miejsc zapewniają ruchome podesty z fotelami, które można schować w strefie pod tylnym balkonem. Możliwy jest również demontaż estrady zapewniając tym samym równy poziom podłogi. Motywem zastosowanym we wnętrzu jest ażurowa ściana z drewnianych listew pełniących potrójną rolę: nadaje wnętrzu unikalny charakter, zapewnia odpowiednie odbicia i rozproszenie dźwięku oraz pozostawia otwartą, aktywną przestrzeń akustyczną za osłoną. Zachowano również dostęp światła dziennego wykonując odpowiednią izolację akustyczną okien.